Phân biệt Data Analyst (DA) và Business Analyst (BA): Bạn hợp với hướng nào?

Trong kỷ nguyên dữ liệu, AI và chuyển đổi số, doanh nghiệp không chỉ cần công nghệ hay công cụ phân tích hiện đại, mà cần những con người hiểu dữ liệu và hiểu bài toán kinh doanh, có khả năng biến dữ liệu thành giá trị thực tế. Vì vậy, Data Analyst (DA) và Business Analyst (BA) ngày càng giữ vai trò quan trọng trong hệ sinh thái Data – AI.

Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều người theo đuổi lĩnh vực này vẫn gặp khó khăn trong việc phân biệt hai vai trò, dẫn đến học sai hướng và lộ trình nghề nghiệp thiếu rõ ràng.

1. Thực tế phổ biến của người học Data – AI hiện nay

Đặc biệt với người trái ngành hoặc đang chuyển hướng nghề nghiệp, nhiều học viên không xác định rõ mình phù hợp với Data Analyst hay Business Analyst. Dù đã học Data hoặc có nền tảng IT, không ít người vẫn học nhiều công cụ nhưng chưa hiểu rõ vai trò thực tế trong doanh nghiệp, khiến lộ trình học dàn trải và kém hiệu quả. Trong khi nhu cầu nhân sự Data – AI ngày càng tăng, doanh nghiệp lại thiếu nhân sự hiểu đúng vai trò và đáp ứng đúng yêu cầu từng vị trí.

2. Data Analyst và Business Analyst trong hệ sinh thái AI

Data Analyst (DA) là người làm việc trực tiếp với dữ liệu, biến dữ liệu thô thành thông tin có ý nghĩa để hỗ trợ ra quyết định. DA thường đảm nhiệm các công việc như xử lý, phân tích dữ liệu bằng SQL, Excel, Python, Power BI; xây dựng báo cáo, dashboard; phát hiện insight và xu hướng. Trong thời đại AI, DA thường làm việc cùng Big Data, BI tích hợp AI và các mô hình dự đoán.

Business Analyst (BA) là cầu nối giữa doanh nghiệp – người dùng – đội kỹ thuật. BA tập trung vào bài toán kinh doanh, phân tích yêu cầu nghiệp vụ, đề xuất giải pháp, viết tài liệu và phối hợp với IT/AI team. Trong các dự án AI, BA đóng vai trò định hướng: xác định AI giải quyết vấn đề gì và đảm bảo giải pháp đúng nhu cầu kinh doanh.

Xét về trọng tâm công việc, Data Analyst tập trung chủ yếu vào dữ liệu, trong khi Business Analyst tập trung vào bài toán kinh doanh và nghiệp vụ. Data Analyst làm việc trực tiếp với dữ liệu, hệ thống và các báo cáo, sử dụng các kỹ năng như SQL, Excel, Power BI, Python để phân tích và cung cấp thông tin hỗ trợ ra quyết định. Ngược lại, Business Analyst làm việc nhiều với con người và quy trình, đòi hỏi kỹ năng phân tích nghiệp vụ và giao tiếp để kết nối các bên liên quan. Trong các dự án AI, Data Analyst giữ vai trò phân tích và cung cấp dữ liệu, còn Business Analyst chịu trách nhiệm định hướng và đảm bảo AI được ứng dụng đúng mục tiêu kinh doanh.

3. Bạn phù hợp với Data Analyst hay Business Analyst?

Bạn sẽ phù hợp với Data Analyst nếu yêu thích làm việc với số liệu và dữ liệu, có tư duy logic và khả năng phân tích tốt. Đây là hướng đi dành cho những người quan tâm đến AI, dữ liệu lớn và các hệ thống báo cáo, đồng thời mong muốn phát triển chuyên sâu theo hướng kỹ thuật, khai thác insight từ dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định trong doanh nghiệp.

Ngược lại, bạn sẽ phù hợp với Business Analyst nếu có khả năng giao tiếp tốt và tư duy hệ thống, quan tâm đến cách doanh nghiệp vận hành cũng như các bài toán kinh doanh thực tế. Business Analyst thường làm việc nhiều với con người và quy trình, đóng vai trò kết nối giữa các bên liên quan và tham gia vào các dự án AI ở góc độ định hướng giải pháp, đảm bảo công nghệ được ứng dụng đúng mục tiêu và mang lại giá trị cho doanh nghiệp.

4. Định hướng lộ trình Data – AI tại MCI

Tại MCI Academy, các chương trình đào tạo Data – AI được xây dựng theo định hướng thực tiễn, bài bản và bám sát nhu cầu doanh nghiệp, giúp học viên hiểu rõ vai trò từng vị trí, xác định đúng lộ trình nghề nghiệp và ứng dụng Data – AI vào bài toán thực tế. Nhờ đó, học viên có thể lựa chọn con đường phù hợp: Data Analyst, Business Analyst hoặc các vị trí liên quan trong lĩnh vực Data – AI.

MCI sẽ đồng hành cùng bạn trên hành trình học đúng – hiểu đúng – làm được – phát triển bền vững trong kỷ nguyên AI.

-----------------------------------------------------------------

MCI Academy - Thúc đẩy một Việt Nam số

Hotline: 0352.433.233

Website: https://mcivietnam.com/

youtube.com/@HocVienMCI

Trụ sở chính: Tầng 5, Tòa nhà Star City, 23 Lê Văn Lương, Phường Thanh Xuân, Hà Nội

#MCI#TuDongHoa#HocTapThongMinh#Dataanalyst#Businessanalyst